กว่าง หรือบางที่เรียกว่า "แมงคาม" คือแมลงปีกแข็งประเภทด้วงชนิดหนึ่ง
ตัวผู้มีเขาเป็นอาวุธ ซึ่งมีตั้งแต่ 2 เขา 3 เขา และ 5 เขา ส่วนตัวเมียไม่มีเขา
เราจะพบในช่วงกลางฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงผสมพันธุ์ 

เด็กๆทางภาคเหนือนิยมจับกว่าง มาเลี้ยงดูเล่น หรือบ้างก็จับมาต่อสู้กัน 
เรียกว่าการ "ชนกว่าง"

การต่อสู้ของกว่างนั้นเป็นไปตามธรรมชาติ เพื่อแย่งชิง กว่างตัวเมีย
พอย่างเข้าฤดูหนาวทุกคนที่เลี้ยงกว่างก็จะปล่อย
กว่างให้เป็นอิสระ เพื่อไปขยายพันธุ์ ให้เราได้เลี้ยงกันในปีต่อไป 
อาหารที่ใช้เลี้ยงกว่าคือ อ้อย

    

งานเทศกาล "โลกของกว่าง นักสู้แห่งขุนเขา" หรือชื่อเรียกภาษาอังกฤษเท่ๆ 
" Hercules's Beetle"  เป็นงานขึ้นหน้าขึ้นตาของ อ.ปัว จ.น่าน
ช่วงเดือน ก.ย. หรือ ต.ค. ซึ่งอยู่ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ของ "กว่าง" 

เอ...การชนกว่างอย่างนี้ เป็นเกมที่ทรมานสัตว์หรือเปล่านะ? 

ในมุมมองของคนท้องถิ่นแล้ว
การชนกว่าง เป็นเรื่องของธรรมชาติในฤดูผสมพันธุ์อยู่แล้ว
และการนำกว่างมาชนกันก็ไม่เคยถึงขั้นเลือดตกยางออก
หรือถึงขั้นชีวิตแต่อย่างใด
"ที่ภาคเหนือ ทุกจังหวัดเค้าก็เล่นชนกว่างกันทั้งนั้น"

"พอมันเหนื่อยแล้ว ตัวที่แพ้ รู้ว่าสู้ไม่ได้จะถอยหนีไปเอง
ถ้าเป็นกว่างตัวที่ฝีมือดีๆ หน่อย เราเอามาชน 2-3 ครั้ง ก็ปล่อยมันไป
เพราะหลังผสมพันธุ์ก็จะตายตามวงจรชีวิตตามปกติของพวกมัน"

เวทีชนกว่างจะใช้ไม้ท่อนมาเจาะรูปตรงกลางแล้วใส่ "อีโม้ะ" หรือ "อีหลุ้ม" 
กว่างตัวเมียซึ่งไม่มีเขา  เป็นตัวล่อไว้ แล้วปล่อยให้กว่างตัวผู้ 2 ตัว
แย่งชิงความเป็นชายที่เหนือกว่าอย่างดุเด็ดเผ็ดมัน
บนขอนไม้ 

ระหว่างการต่อสู้เจ้าของกว่างจะหมุน "ไม้ผัดกว่าง" ให้เกิดเสียงดัง..
เป็นจังหวะปลุกใจกว่างนักสู้ 

ค่าตัวของกว่างที่ถือว่ามีฝีมือเข้าขั้น
มีราคาถึง 500-1,000 บาททีเดียว

เด็กกทม.อาจชอบเลี้ยงสัตว์อีเล็กโทรนิค แต่ตามโรงเรียนทางภาคเหนือ เขานิยมพกกว่างไปโรงเรียน
จนคุณครูก็ต้องออกกฎห้ามเอากว่างมาโรงเรียน เพราะเด็กจะมัวแต่ท้าประลองกว่างกันจนไม่เป็นอันเรียน

"แต่การเล่นกว่างก็ยังมีข้อดี เพราะจะดึงความสนใจเด็กไม่ให้ไปข้องแวะกับยาเสพย์ติด"

นอกจากการชนกว่างแล้ว ยังมีการประกวดประดิษฐ์เช่นไม้ผัดกว่าง,
การประกวดกว่างประเภทต่างๆ เช่น กว่างโซ้ง กว่างตัวใหญ่เขายาว, 
กว่างแซม ซึ่งเป็นกว่างที่มีขนาดตัวและเขาปานกลาง, 
กว่างลักษณะพิเศษ ที่มี 3-5 เขา

เรื่องน่าเศร้าของกว่างก็ คือ การใช้ยาฆ่าแมลงที่ทำให้จำนวนกว่างลดลงอย่างน่าใจหาย
อีกหน่อยคงไม่มีกว่างให้เด็กๆได้เลี้ยงเล่นกัน

ขอบคุณผู้จัดการออนไลน์

เริ่มต้น | อะไรเอ่ย | กิจกรรม | กาลครั้งหนึ่ง | ทันโลก | ZooNET